Amaçları güzel sanatların bir dalıyla meşgul olmak ve en azından bir müzik aletini çalmayı öğrenmek... Aynı duygu ve düşüncelerle kütüphanedeki dersleri takip eden her yaştan toplam 450 öğrenci var. Derse devam edenlerin çoğu 18-25 yaş grubundan ve üniversiteli. Kimya mühendisi, eczacı, öğretmen, hemşire gibi değişik meslek gruplarından kimseler de mevcut.

Burası sadece bir kütüphane değil. Sanatkârların buluşup birbirleriyle bilgi alışverişinde bulunduğu, klasik İslam sanatlarının öğretildiği bir sanat merkezi olarak işlev görüyor. Bu merkezde hat ve tamburun yanı sıra tezhip, minyatür, ebru, şükûfe (çiçek ressamlığı), ney, kemençe, Osmanlı Türkçesi, Türk mûsikîsi nazariyatı seminerleri de veriliyor. Grup çalışmasına katılan öğrencilerden herhangi bir ücret talep edilmiyor. Kütüphane görevlilerinin ve öğreticilerin öğrencilerden tek isteği derse istikrarlı devam etmeleri.

Grup başkanı adı verilen öğreticiler, bu işi gönüllü olarak yapıyor. Ali Paşa Kültür Sanat Girişim Grubu adı altında toplanan bu sanatkârların hepsi sahasında uzmanlaşmış, ortaya koyduğu eserlerle kendini kabul ettirmiş isimler... Aralarında üniversite öğretim üyesi olarak görev yapanlar da var. Kurtlar Vadisi dizisinde söylediği ‘Oy Asiye’ türküsüyle tüm Türkiye’nin sesini tanıdığı, sevdiği Özer Özel tanbur dersi veriyor. Ali Rıza Özcan, Şehnaz Özcan, Ersan Perçem tezhip, Şehnaz Özcan minyatür; Ahmed Şahin, Eymen Gürtan, Nurullah Kanık Ney, Cavide Pala Osmanlı Türkçesi, Sadrettin Özçimi Ebrû, Hüseyin Kutlu, Erol Dönmez, Betül Kırkan, Feyza Kırkan, Ali Rıza Özcan hüsn-i hat derslerinin hocalığını yapıyor.

Grup çalışmalarına yıl ortasında öğrenci alınmıyor. Okullarda olduğu gibi burada bir akademik takvim gözetiliyor. Ağustos, eylül ayında müracaatlar kabul ediliyor. Kursiyer istediği branşa kaydını yaptırabiliyor. Güzel sanatlarda başarılı olmanın en büyük şartı, sabır göstermek ve çok çalışmak... Kütüphane yetkilisi Cavide Pala hüsn-i hatta icazetin (diploma) 5-6 yılda alınabildiğini hatırlatıyor. Yıldız Teknik Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olan Özer Özel de “Günde 18 saat çalışarak tambur 6 ayda öğrenilir. Gerisini siz hesap edin.” diyor.

Uygulamalı Türk İslam Sanatları Kütüphanesi, Hekimoğlu Ali Paşa Camii’inin taş kemerli giriş kapısının üstünde bulunuyor. Kütüphane; cami, türbe, sebil, şadırvan ile dört çeşmeden meydana gelen külliyenin bir parçası. I. Mahmud’un sadrazamı Hekimoğlu Ali Paşa tarafından 1734-1735 yıllarında Çuhadar Ömer Ağa ve Hacı Mustafa Ağa adında iki mimara yaptırılmış. Cami ve külliye klasik türk mimarisinin son eseri olarak kabul ediliyor. Kütüphane yetkilisi Cavide Pala, Hekimoğlu Ali Paşa’nın ilmin, irfanın en yüce mertebe olduğunu ifade etmek için kütüphaneyi ana giriş kapısının üzerine inşa ettirdiğine dikkat çekiyor ve “Kitabın baş üstünde olduğu mantığı da vurgulanıyor.” diyor.

Sanat harikası kitaplık!

Kütüphaneye avludan taş merdivenlerle çıkılıyor. Cadde tarafında üç, yanlarda ikişer penceresi bulunuyor. Avlu yönünde mermer havuzlu bir cihan-nümâsı . Kütüphanenin duvarları kalemişleriyle bezeli. Kitapların konulduğu dolap bir sanat harikası. Kitapları haşerata karşı korumak için yükseğe yapılan kütüphanedeki elyazması eserler, geçmişte Süleymaniye Kütüphanesi’ne devredilmiş. Şu anda kütüphanede güzel sanatlarla ilgili kitaplar yer alıyor. “Tarih, sanat, edebiyat ve genel konular başlığında kitap topluyoruz.” diyen Cavide Pala, kitapları öğreticilerin ve kursa devam edenlerin istifadesine sunduklarını söylüyor.

Kütüphanede güzel sanatlarda söz sahibi önemli sanatkârlar konuk edilip seminerler düzenleniyor. Yer darlığı sebebiyle sadece kursiyerlerin katılabildiği bu toplantıların kamera kaydı yapılıyor. Seminerleri takip edemeyen öğrenciler de bu konuşmaları CD’den izleyebiliyor. Yine rehberler eşliğinde kültür gezileri tertip ediliyor. Bu geziler İstanbul’un çeşitli semtlerine yapılabildiği gibi Bursa, Edirne gibi şehir dışına da çıkılabiliyor. Bu geziler de kayda alınıp katılımcılara CD halinde teslim ediliyor. Kursiyerler branşında belirli bir seviyeye gelmişse açılan sergilerde ürünleriyle yer alabiliyor. Daha sonra bu ürünler albüm ve katalog olarak hazırlanıyor.

Uygulamalı Türk İslam Sanatları Kütüphanesi, 1990’lı yıllara kadar Kültür Bakanlığı’na bağlı kütüphane olarak görevini ifa etmiş. Yıllarca yıpranan kütüphane oturulamaz hâle gelince buradan taşınmış. Bir süre esrarkeşlerin, balicilerin barınağı haline gelmiş. Bu durumu önlemek ve bu tarihi eseri kaderine terketmemek için, o tarihlerde cami imam-hatibi Hüseyin Kutlu Hoca'nın girişim ve gayretleriyle kurucusu bulunduğu Efe Hazretleri vakfı devreye girmiş. Âlvarlı Efe Hazretleri İlim ve Sosyal Hizmetler Vakfı da 1999 yılında bu mekânı Vakıflardan kiralamış. Bina bir yıl içinde restore edilip bugünki haline kavuşturulmuş Cavide Pala kütüphanenin kiralanmasıyla ilgili olarak bilgileri veriyor: “Efe Hazretleri Vakfı mensupları arasında sanatkârlar var. Halk kütüphanelerinde hat, tezhip, minyatür gibi sanatlar da kolay icra edilemiyor. Kendimize ait bir ihtisas kütüphanesi olsun niyetiyle bu kütüphane kiralanıyor. 2000 yılından beri dersler devam ediyor. Her dersin bir grup başkanı var. Başkan olan kişi öğrenmek isteyen ya da sanatında zayıf olan öğrencilerle beraber bu sanatı icra ediyor. Buradaki dersten ziyade bir grup çalışması. Başında bir bilen oluyor.” Kütüphanenin tamamen bağımsız ve seçimle gelen bir yönetimi var. Hamisi ise vakıf. Uygulamalı Türk İslam Sanatları Kütüphanesi'nin bir kültür sanat merkezi olmasının mimarı Hattat Hüseyin Kutlu. 1976'da başladığı Hekimoğlu Ali Paşa Camii imamlığından 2001'de ayrılmak zorunda kalan Kutlu Hoca, Âlvarlı Efe Hazretleri İlim ve Sosyal Hizmetler Vakfı'nın kurucularından. Bugün kütüphanede öğretici olarak ders veren sanatkarların birçoğunun da hocası. İnternet adresi: www.turkislamsanatlari.com

m.tokay@zaman.com.tr